{"id":125,"date":"2024-09-03T11:17:28","date_gmt":"2024-09-03T02:17:28","guid":{"rendered":"http:\/\/estatal.gov.test\/?post_type=ministry-composition&#038;p=125"},"modified":"2026-03-26T14:34:21","modified_gmt":"2026-03-26T05:34:21","slug":"secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local","status":"publish","type":"ministry-composition","link":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/","title":{"rendered":"Secret\u00e1rio de Estado do Desenvolvimento Local"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>IDENTIDADE PESOAL<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Moris iha Mape, Zumalai Munis\u00edpiu Covalima Timor-Leste iha loron 9 fulan Setembro tinan1986, hanesan oan primeiru husi Maun-Alin hamutuk nain 5 (lima).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>EDUKASAUN FORMAL<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hah\u00fa nia edukasaun Ensinu B\u00e1ziku iha Ensinu B\u00e1ziku iha Zumalai, Munis\u00edpiu Covalima husi tinan 1992 too 1999. Tamba situasaun pol\u00edtika iha momentu ne\u2019eba, nune\u2019e frekuenta fali ninia Ensinu Pre-Sekund\u00e1ria iha Eskola Kat\u00f3lika Canossa Has-Laran, Dili hah\u00fa husi Tinan 1999 too 2002 no frekuenta mos Ensinu Sekund\u00e1ria iha Eskola Kat\u00f3lika Canossa Has-laran husi tinan 2002-2005. Hafoin remata Ensinu Sekund\u00e1ria, kontinua tan ba Ensinu Superior iha Univeristas Merdeka (UNMER) Malang, Indonesia husi tinan 2005-2009.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KURSU KOMPLEMENTAR<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Partisipa iha Kursu oi-oin hanesan workshop ka konferensia hanesan tuir mai ne\u2019e:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kursu Profisional iha Lian Ingl\u00e9s (Pre-Intermdiate) iha LELI, Dili husi loron 8 Setembro 2021 \u2013 15 Dezembro 2021, kompetente no hetan sertifikadu<\/li>\n\n\n\n<li>Kursu Profissional iha Lian Ingles (Elementary 2 \u2013 CEF A1) iha LELI, Dili hah\u00fa husi 11 Janeiru 2021 \u2013 11 Maiu 2021, kompetente no hetan sertifikadu<\/li>\n\n\n\n<li>Kursu Kapasitasaun ba Fortalesimentu Mediasaun no Rezolusaun Disputas hah\u00fa husi loron 8 to&#8217;o 9 Jullu 2019 iha Dili, konklui no hetan sertifikadu partisipasaun<\/li>\n\n\n\n<li>Kursu Jestaun Sentru Formasaun Profissional iha tinan 2019 iha Lisboa Portugal, konklui no hetan sertifikadu partisipasaun<\/li>\n\n\n\n<li>Workshop kona-ba Kr\u00e9ditus Serbisu Kontabilidade no serbisu Website iha loron 8-10 Abr\u00edl 2019, konklui no hetan Sertifikadu Partisipasaun<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>ESPERIENSIA PROFISIONAL<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Promovidu ba Secret\u00e1rio Estado Dezenvolvimento Lokal (SEDL), Minist\u00e9rio Administrasaun Estatal (MAE) RDTL, no hanesan atual Membro do Guvernu Konstitusional ba Periodu Mandatu 2023-2028<\/li>\n\n\n\n<li>Asumi Kargu hanesan Diret\u00far ba Formasaun Profsional iha SEFOPE hah\u00fa husi tinan 2019 too 2023 ho Grau B\/6<\/li>\n\n\n\n<li>Asumi Kargu Hanesan Diret\u00far Nasional ba Diresaun Administrasaun no Financas iha SEFOPE hah\u00fa husi tinan 2018 too 2019 ho Grau B\/6<\/li>\n\n\n\n<li>Asumi Kargu hanesan Xefe Departamentu Financas iha Diresaun Nasional Administrasaun no Financas hah\u00fa husi tinan 2013 too 2018 ho Grau C\/5<\/li>\n\n\n\n<li>Asumi Kargu hanesan T\u00e9kniku Profisional iha Departamentu Financas, Diresaun Nasional Administrasaun no Financas nian hah\u00fa husi tinan 2010 too 2013.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-default\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>P E R F \u00cd L<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>SECRET\u00c1RIO ESTADO DESENVOLVIMENTO LOCAL (SEDL)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Haktuir ba Decreto Lei no 49\/2023 kona-ba Org\u00e2nica do Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estat\u00e1l (MAE), Sekert\u00e1riu Estado Dezenvolvimentu Lokal (SEDL) hanesan Sekret\u00e1riu Estado ida ne\u2019eb\u00e9 fo-tulun ba serbisu MAE hodi halao ninia knar liga ba assuntu Dezenvolvimentu Lok\u00e1l liu-liu iha \u00e1rea sira Kona-ba Planu Dezenvolvimentu Munisip\u00e1l, Planeamentu Dezenvolvimentu Komunit\u00e1riu, no Promosaun Efisi\u00e9nsia iha Administrasaun Lok\u00e1l. Maske nune\u2019e, Sekret\u00e1riu Estadu Dezenvolvimentu Lok\u00e1l bele subdelega pod\u00e9r sira-ne\u2019eb\u00e9 delega ba nia, ho pod\u00e9r subdelegasaun nian, hosi Ministru Administrasaun Estat\u00e1l ba xefe servisu sentr\u00e1l ka desentralizadu sira Minist\u00e9riu Administrasaun Estat\u00e1l nian. Tuir mai, Sekret\u00e1riu Estadu ba Dezenvolvimentu Lok\u00e1l bele substitui Sekret\u00e1riu Estadu ba Asuntu Topon\u00edmia no Organizasaun Urbana (SEATOU) iha nia auz\u00e9nsia wainhira presiza. Hanesan Membru Guvernu ida, Sekret\u00e1riu Estadu Dezenvolvimentu Lok\u00e1l iha eskrit\u00f3riu ida ba apoiu pol\u00edtiku, t\u00e9kniku, administrativu no protokolu, ne\u2019eb\u00e9 sujeita ba rejime jur\u00eddiku eskrit\u00f3riu ministeri\u00e1l sira-nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Hanesan Sekret\u00e1riu Estado ida, SEDL iha mos ninia serbisu Seksaun sira ne\u2019eb\u00e9 fo apoiu serbisu apoiu t\u00e9kniku nomos administrasaun ba jestaun nomos operasaun Gabinete SEDL nian hanesan demonstra iha organigrama kraik. Tuir mai, SEDL mos iha Serbisu Apoiu T\u00e9kniku prinisp\u00e1l hamutuk Diresaun Nasional 3 (tolu) mak hanesan: Dire\u00e7\u00e3o Nacional de Apoio ao Desenvolvimento Comunit\u00e1rio (DNADC), Dire\u00e7\u00e3o Nacional de Apoio ao Desenvolvimento Municipal (DNADM), no Dire\u00e7\u00e3o Nacional para a Promo\u00e7\u00e3o da Efici\u00eancia da Administra\u00e7\u00e3o Local (DNPEAL). Diresaun hirak ne\u2019e lidera husi Diresaun Geral ida hanaran Dire\u00e7\u00e3o-Geral do Desenvolvimento Local (DGDL) ne\u2019eb\u00e9 koordena no halo supervizaun ba serbisu Diresaun Nasionais sira.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>IDENTIDADE PESOAL Moris iha Mape, Zumalai Munis\u00edpiu Covalima Timor-Leste iha loron 9 fulan Setembro tinan1986, hanesan oan primeiru husi Maun-Alin hamutuk nain 5 (lima). EDUKASAUN FORMAL Hah\u00fa nia edukasaun Ensinu B\u00e1ziku iha Ensinu B\u00e1ziku iha Zumalai, Munis\u00edpiu Covalima husi tinan 1992 too 1999. Tamba situasaun pol\u00edtika iha momentu ne\u2019eba, nune\u2019e frekuenta fali ninia Ensinu Pre-Sekund\u00e1ria [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":18865,"template":"","class_list":["post-125","ministry-composition","type-ministry-composition","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"pt","enabled_languages":["tm","pt","en"],"languages":{"tm":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":true,"content":false,"excerpt":false},"en":{"title":true,"content":false,"excerpt":false}}},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Secret\u00e1rio de Estado do Desenvolvimento Local - Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_PT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Secret\u00e1rio de Estado do Desenvolvimento Local - Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-26T05:34:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/sedl.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/\",\"url\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/\",\"name\":\"Secret\u00e1rio de Estado do Desenvolvimento Local - Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/sedl.jpeg\",\"datePublished\":\"2024-09-03T02:17:28+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-26T05:34:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-PT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-PT\",\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/sedl.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/sedl.jpeg\",\"width\":1920,\"height\":2560},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ministry Composition\",\"item\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Secretary of State for Local Development\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#website\",\"url\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/\",\"name\":\"{:tm}Minist\u00e9riu Administrasaun Estatal{:}{:pt}Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal{:}{:en}Ministry of State Administration{:}\",\"description\":\"Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-PT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#organization\",\"name\":\"{:tm}Minist\u00e9riu Administrasaun Estatal{:}{:pt}Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal{:}{:en}Ministry of State Administration{:}\",\"url\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-PT\",\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/logo-municipality-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/logo-municipality-1.png\",\"width\":250,\"height\":228,\"caption\":\"{:tm}Minist\u00e9riu Administrasaun Estatal{:}{:pt}Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal{:}{:en}Ministry of State Administration{:}\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Secret\u00e1rio de Estado do Desenvolvimento Local - Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/","og_locale":"pt_PT","og_type":"article","og_title":"Secret\u00e1rio de Estado do Desenvolvimento Local - Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal","og_url":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/","og_site_name":"Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal","article_modified_time":"2026-03-26T05:34:21+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":2560,"url":"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/sedl.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/","url":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/","name":"Secret\u00e1rio de Estado do Desenvolvimento Local - Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal","isPartOf":{"@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/sedl.jpeg","datePublished":"2024-09-03T02:17:28+00:00","dateModified":"2026-03-26T05:34:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-PT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-PT","@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#primaryimage","url":"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/sedl.jpeg","contentUrl":"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/sedl.jpeg","width":1920,"height":2560},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/secretario-de-estado-do-desenvolvimento-local\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ministry Composition","item":"https:\/\/estatal.gov.tl\/ministry-composition\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Secretary of State for Local Development"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#website","url":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/","name":"{:tm}Minist\u00e9riu Administrasaun Estatal{:}{:pt}Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal{:}{:en}Ministry of State Administration{:}","description":"Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal","publisher":{"@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-PT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#organization","name":"{:tm}Minist\u00e9riu Administrasaun Estatal{:}{:pt}Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal{:}{:en}Ministry of State Administration{:}","url":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-PT","@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/logo-municipality-1.png","contentUrl":"https:\/\/estatal.gov.tl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/logo-municipality-1.png","width":250,"height":228,"caption":"{:tm}Minist\u00e9riu Administrasaun Estatal{:}{:pt}Minist\u00e9rio da Administra\u00e7\u00e3o Estatal{:}{:en}Ministry of State Administration{:}"},"image":{"@id":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/ministry-composition\/125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/ministry-composition"}],"about":[{"href":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ministry-composition"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/estatal.gov.tl\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}