S.E. MINISTRU ADMINISTRASAUN ESTATÁL HO LORD MAYOR DARWIN KO’ALIA KONA-BA REATIVASAUN AKORDU SISTER CITIES ATU HAMETIN KOPERASAUN ENTRE DÍLI HO DARWIN

DARWIN,AUSTRÁLIA, 10-12 de Julho 2026.

Iha vizita servisu iha Austrália, Sua Exelénsia Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral, hala’o reuniaun bilaterál ho Lord Mayor Darwin, Sua Exelénsia Peter Styles, hodi diskute kona-ba reativasaun Akordu Sister Cities entre Munisípiu Díli no Sidade Darwin, ne’ebé estabelese ona desde tinan 2014.

Reuniaun ne’e reafirma kompromisu husi parte rua atu kontinua hametin relasaun amizade no koperasaun iha área estratéjiku oioin, hodi promove dezenvolvimentu sustentável no lori benefísiu ba komunidade iha cidade rua.

Iha reuniaun ne’e, S.E. Ministru Administrasaun Estatál subliña katak Akordu Sister Cities entre Munisípiu Díli no Sidade Darwin presiza reativa no implementa fila-fali hodi hametin liu tan lasu amizade no haburas koperasaun entre cidade rua.

S.E. Ministru mós apresia apoiu importante ne’ebé Darwin fó ona ba Munisípiu Díli, liuliu ba Atauro, bainhira sei integra hanesan Postu Administrativu husi Díli. Apoiu sira ne’e inklui área saneamentu, hari’i fasilidade saneamentu báziku, jestaun lixu, no programa formasaun iha Austrália ba tékniku enjenaria sivíl husi munisípiu sira iha Timor-Leste, hodi hasa’e sira-nia koñesimentu no kapasidade téknika.

S.E. Ministru mós subliña katak tanba Darwin lokaliza besik liu ba Timor-Leste, relasaun amizade no koperasaun ne’ebé metin entre parte rua presiza kontinua hametin no haburas liu tan, liuliu iha área sira ne’ebé bele fó impaktu pozitivu ba bem-estar komunidade no dezenvolvimentu lokál. Tanba ne’e, S.E. Ministru husu ba Governu Darwin atu kontinua no reforsa apoiu ba Munisípiu Díli no Atauro, no mós konsidera possibilidade atu estende koperasaun ba munisípiu sira seluk iha Timor-Leste, tuir prioridade no nesesidade dezenvolvimentu iha kada munisípiu.

Aleinde ne’e, S.E. Ministru propoin atu haree possibilidade reativasaun Arafura Games, ne’ebé uluk sai hanesan eventu desportivu importante iha rejiaun, hodi haburas amizade no hametin koperasaun entre nasaun sira liuhosi desportu. S.E. Ministru mós hato’o pedidu ba Governu Darwin atu haree possibilidade fó apoiu ba hari’i kafetaria ida, hodi reforsa no hadi’a liután implementasaun programa merenda eskolár ne’ebé daudaun implementa ona iha eskola hotu-hotu iha Timor-Leste.

Iha oportunidade ne’e, S.E. Ministru konvida Lord Mayor Darwin atu halo vizita ba Díli no partisipa iha Feira Nasionál 28 de Novembru, hanesan atividade ida hodi promove no hatudu produtu lokál, produtu orgániku no poténsia ekonomia husi munisípiu hotu-hotu iha Timor-Leste. S.E. Ministru mós konvida Lord Mayor atu halo vizita ba ATAURO, hodi observa diretamente rezultadu husi apoiu ne’ebé Governu Darwin fó ona durante tinan sira liubá, no haree besik liu poténsia turístiku iha Atauro, liuliu bee-manas iha tasi laran, rekursu marítimu no seluk tan.

Husi sorin seluk, Lord Mayor Darwin husu informasaun kona-ba progresu no implementasaun apoiu sira ne’ebé Governu Darwin fó ona ba Munisípiu Díli, liuliu ba Atauro. Nia reafirma kompromisu Governu Darwin atu kontinua hametin relasaun amizade no koperasaun ho Timor-Leste, inklui liuhosi reativasaun Akordu Sister Cities entre Munisípiu Díli no Sidade Darwin.

Iha área desportu, parte rua konkorda atu hametin koperasaun liuhosi realizasaun jogu amizade iha modalidade oioin, hanesan futeból no basqueteból, hodi haburas relasaun amizade no solidariedade entre povu Timor-Leste no Darwin. Aleinde ne’e, Lord Mayor Darwin mós hato’o nia interese atu apoiu introdusaun modalidade ragbi iha Timor-Leste.

Ikus liu, Lord Mayor Darwin konvida delegasaun Timor-Leste atu halo vizita ofisiál ba rejiaun Katherine, iha Northern Territory, hodi observa diretamente dezenvolvimentu no produsaun iha setór agrikultura.

Akompaña S.E. Ministru Administrasaun Estatál iha reuniaun ne’e mak Konsul Jerál Timor-Leste iha Darwin, Prezidente Autoridade Munisipál Baucau, Díli, Aileu, Bobonaro no Manatuto, hamutuk ho ekipa tékniku husi Gabinete Ministru Administrasaun Estatál.

Atividade seluk durante Vizita mak Delegasaun husi Timor-Leste partisipa iha

2026 Darwin Fusion ASEAN and Partners Forum – 10 de Julho, iha Hilton Darwin,

hodi hametin koperasaun entre Darwin, nasaun membru ASEAN no parseiru internasionál sira iha área komérsiu, investimentu, edukasaun, turizmu no dezenvolvimentu sustentável.

Iha oportunidade ne’e, Prezidente Autoridade Munisipál Díli Francisco dos Santos, sai nu’udar oradór ida hodi aprezenta poténsia Munisípiu Díli no oportunidade investimentu iha lojístika, komérsiu, agronegósiu, peska, konstrusaun no enerjia renovável.

Delegasaun mós partisipa iha Trade Show hodi promove produtu lokál Timor-Leste, inklui kafé Timor ba merkadu internasionál.

S.E. Ministru no delegasaun asiste Darwin Fusion Sister Cities Cup – 12 de Julho iha Marrara Sporting Stadium, ne’ebé organiza husi City of Darwin, Football Northern Territory no ASEAN-Australia Centre.

Eventu ne’e envolve ekipa husi sidade Sister Cities oioin no sai meiu importante atu hametin relasaun amizade no koperasaun liuhosi desportu no kultura, inklui aprezentasaun dansa no espetákulu kulturál.