COVALIMA, 11 Marsu 2026—Sua Exelénsia Ministru Administrasaun Estatal, Tomás do Rosário Cabral hamutuk ho Ministru Planeamentu no Investimentu Estratéjiku (MPIE), Gastão Francisco de Sousa no Membru Governu balun akompaña Sua Exelénsia Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, hala’o vizita ofisiál ba Munisípiu Covalima hodi haree besik servisu Munisipál nian bazeia ba rezultadu avaliasaun kondisaun mínima ne’ebé hala’o husi Ministériu Administrasaun Estatal, atu nune’e iha tinan 2027 minisípiu sira ne’ebé preparadu ona bele hakat ba eleisaun Kámara Munisipál.
Programa ne’e parte ida husi preparasaun Governu Konstitusionál Dasia molok implementa Polítika Desentralizasaun Administrativa no Poder Lokál. Tuir planu, iha 2027 sei transfere poder no responsabilidade husi Governu Sentrál ba nível lokál, atu nune’e povu bele partisipa diretamente iha governasaun no dezenvolvimentu.
Atividade diálogu ne’ebé halo iha resintu Administrasaun Munisípiu Covalima, hahú ho aprezentasaun husi Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Miguel Armada Cardoso, ne’ebé informa kona-ba Vizaun no Misaun Munisípiu nian hanesan: Promosaun estabilidade; Harmoni; Igualdade no Empoderamentu hodi hakbesik governasaun ba Povu Covalima.
Prezidente Autoridade mós foka ba Demografia Munisípiu Covalima ne’ebé tuir dadus Sistema Integrado de Informação e Gestão de Dados de Sucos e Aldeias (SIIGSA) iha fulan Fevereiru 2026 ho total populasaun hamutuk 89.202.
Sua Exelénsia Ministru Administrasaun Estatal, Tomás do Rosário Cabral iha nia intervensaun foka ba rekomendasaun bazeia ba rezultadu avaliasaun kondisaun minima. Tuir rezultadu avaliasaun Munisípiu Covalima tenki kria order no disipliña rigor hodi evita abuzu poder no tane as etika profisional.
SEKAM ho Diretor Servisu Munisipál sira atu konsentra iha Servisu no tenki informa ba Prezidente Autoridade Munisipál kona-ba viagem sira. Tuir rekomendasaun Munisípiu Covalima tenki evita intervensaun Polítika iha governasaun Munisipál.
Sau Exelénsia Ministru husu atu intensifika Servisu Ofisiál IT Postu Administrativu sira hodi rekolla dadus husi Aldeia, Suku no submete mensalmente ba Postu Administrativu. Iha area jestaun finanseira no aprovizionamentu presiza kria sistema kontrolu finanseiru ba fundu Maneiu.
Matéria relevante sira inklui planu no jestaun finanseiru tenki publika iha Portal Munisipál bazeia ba rekomendasaun husi Câmara de Contas. Rekomenda mós atu hadi’a instalasaun no rekursus materiais no hadi’a sistema administrasaun no expediente.
Iha sesaun husu no hatan komunidade hato’o preokupasaun no sujestaun no hetan resposta kedan husi membru Governu relevante no Sua Exelénsia Primeiru-Ministru. Maibé komunidade Covalima ho entuziasmu makas deklara prontu ona simu eleisaun Kámara Munisipál no Poder Lokál.
Iha oportunidade ne’e mós Primeiru-Ministru husu apoiu husi intelektual Covalima oan sira hanesan Dr. Rui Maria de Araujo, Faustino Cardoso no Adriano Nascimento atu apoia Autoridade Munisípiu Covalima iha dezenvolvimentu no preparasaun kondisaun hodi hakat ba Poder Lokál.
Ikus liu, Sua Exelénsia Primeiru-Ministru husu ba komunidade Covalima saida mak halo ona iha Tinan 24 hodi hatan ba Povu iha fatin ida ne’e nia preokupasaun no nesesidade.
Xefe Governu husu atu evita hahalok familiarismu, Sukuismu no Partidarismu iha governasaun Munisipál tamba aktu sira ne’e sei impede prosesu dezenvolvimentu iha Covalima.
“Planeamentu tenki mai husi Aldeia, Suku, Postu Administrativu to Munisípiu”. Tenki Sua Exelénsia Primeiru-Ministru hodi hatutan katak, Povu nia osan tenki heree ho di’ak, sai dirijente tenki ba hamutuk ho povu atu buka solusaun ne’ebé di’ak ba buat hotu ne’ebé nia objetivu atu lori povu ba moris diak.
Partisipa iha atividade ida ne’e, membrus Parlamentu Nasionál, Ministra Edukasaun, Ministra Saúde, Ministru Agrikultura, Florestas, Peskas no Pekuaria, Vise-Ministru Obras Publikas, Sekretáriu Estadu Dezenvolvimentu Lokál, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Dirijentes MAE, Administradór Sira Postu Administrativu, Xefe Suku sira, Reprezentante Konfisaun Religiosa, PNTL, F-FDTL, reprezentantes ONG, Sosiedade sivil no partisipantes seluk.
#Remata
Medi@Mae_2026































