DILI, 17 Abríl 2026—IX. Governu Konstitusionál liu husi kooperasaun entre Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) no Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SECOMS), foin lalais ne’e halo lansamentu ofisiál ba plataforma website Suku Kuluhun, Postu Administrativu Kristu Rei, Munisípiu Dili.
Eventu ne’e marka pasu importante ida iha transformasaun dijitál iha nível baze. Reprezenta Ministru Administrasaun Estatál, Diretor Jerál Desentralizasaun Governu Lokál (DG-DGL), Sr. António Augusto Guterres, hamutuk ho Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Sr. Expedito Loro Dias, no Sekretáriu Munisipál ba Administrasaun, Planeamentu, Investimentu no Dezenvolvimentu Integradu, Sr. Filomeno Maria da Silva Smith.
Aleinde ne’e, serimónia ne’e mós konta ho partisipasaun hosi Ekipa Téknika TIC TIMOR I.P. ne’ebé fó apoiu ba dezenvolvimentu sistema, Membru Konsellu Suku hosi aldeia hitu (7) iha Kuluhun, reprezentante foin-sa’e, no grupu feto sira ne’ebé entuziazmu tebes hodi simu inovasaun ne’e.
Iha ninia intervensaun, SECOMS Expedito Loro Dias subliña katak programa “Suku Digitál” ne’e nu’udar prioridade husi IX Governu hodi hametin dezenvolvimentu komunidade sosiál. Objetivu prinsipál mak atu kria Sentru Informasaun Suku ne’ebé modernu no transparente.
“Objetivu hodi implementa programa Suku Digitál ne’e mak atu garante katak komunidade sira iha Suku Kuluhun bele asesu ba informasaun ne’ebé foun, lenda no kredivel husi sira-nia uma ka iha ne’ebé de’it, uza de’it teknolojia,” dehan SECOMS Expedito Iha ninia diskursu.
Nu-entantu, Diretór Jerál Sr. António Augusto Guterres subliña katak inisiativa ne’e hanesan parte integrádu ida husi planu estratéjiku governu nian ba desentralizasaun.
“Lansamentu website Suku Kuluhun ne’e hanesan evidénsia ida katak governu hakarak duni lori modernizasaun to’o iha baze. Ministériu Administrasaun Estatál iha kompromisu bo’ot hodi hametin kapasidade autoridade suku sira-nian liu husi teknolojia, nune’e sira bele serví povu ho kualidade, lalais, no transparente. Ida-ne’e mós sei ajuda iha kolesaun dadus ne’ebé akuradu hodi apoiu planeamentu dezenvolvimentu iha futuru,” hateten Sr. António Augusto Guterres.
Iha fatin hanesan, Xefe Suku Kuluhun, Sr. Deus Dado Martins, espresa ninia agradesimentu no kontenti ba inisiativa governu nian ne’e. Nia konsidera katak website ne’e sei sai hanesan meiu ida ne’ebé efektivu tebes hodi fasilita komunikaun entre autoridade suku ho komunidade.
“Hanesan Xefe Suku, ha’u sente orgullu tanba Kuluhun sai suku ida ne’ebé pioneiru iha digitalizasaun, ho website ne’e, komunidade sira la presiza tan mai to’o sede suku hodi husu de’it informasaun báziku, sira bele mós haree atividade dezenvolvimentu sira ne’ebé ami hala’o ona,” hateten Sr. Deus Dado Martins.
Iha biban ne’e, Xefe Aldeia sira mós hatudu sira-nia prontidaun hodi utiliza plataforma ne’e hodi rejista dadus populasaun no habelar avizu sira ba komunidade iha nível aldeia ho lalais.
Ho prezensa website ne’e, Suku Kuluhun sai hanesan ezemplu ba suku seluk iha Timor-Leste hodi utiliza teknolojia hodi fahe progresu dezenvolvimentu, atividade suku, no servisu dokumentasaun ba sidadaun sira iha tempu agora.
#Hotu
#Medi@Mae_2026

















