Dili, Sexta-feira, 8 Maiu 2026—Ministru Administrasaun Estatál (MAE), S.E. Tomás do Rosário Cabral, prezide reuniaun ho reprezentantes ajénsia internasionál sira ne’ebé rezidente iha Díli, Timor-Leste, hodi ko’alia kona-ba progresu implementasaun polítika Desentralizasaun no Podér Lokál iha Timor-Leste.
Iha sorumutu ne’e, kuaze atende husi reprezentante Nasoens Unidas. Durante reuniaun, Ministru MAE informa ba reprezentante ajénsia internasionál sira katak prosesu desentralizasaun no podér lokál hanesan mandatu konstitusionál no sai nu’udar programa prioridade iha Governasaun ne’ebé de’it durante periodu tinan 5 mandatu.
Tanba ne’e, Governu Konstitusionál da Sia kontinua tau prioridade ba iha programa ida-ne’e, tanba ho implementasaun polítika desentralizasaun no Podér Lokál bele hakbesik liután servisu atendimentu públiku ba komunidade, kontinua mellora no aumenta partisipasaun sívika, promove instituisaun ida-ne’ebé forte, no dezenvolvimentu setór privadu iha área remotas.
Iha sorumutu ne’e, S.E. MAE informa katak, tuir Rezolusaun Governu nu. 6/2025 kona-ba ezekusaun Estratéjia Desentralizasaun Administrativa no Instalasaun Órgaun Reprezentativu Podér Lokál 2025–2028, Ministeriu Adminiastrasaun Estatal esforsu maka’as hela oinsá bele kontinua halo avaliasaun kondisaun mínima ba iha Autoridade Munisipál sira, hodi bele hare preparasaun husi Kada Munisípiu antes haka’at ba implementasaun Desentralizasaun no Podér Lokál iha Timor-Leste tuir rezultadu avaliasaun kondisaun mínima.
Ministru Administrasaun Estatál informa katak sorumutu ohin loron importante tebes ho reprezentante Nasoens Unidas iha Timor-Leste atu bele iha kuñesimentu sobre servisu delegadus ne’ebé oras ne’e iha hotu ona Autoridade Munisipál nia tutela no presiza tebes atu wainhira implementa programa dezenvolvimentu ruma iha nível Aldeia, Suku, Postu Administrativu, bele halo koordenasaun direta ho MAE no Autoridade Munisipál sira, hanesan programa merenda eskolár, setór Edukasaun, Saúde, Agrikultura, Autoridade Protesaun Sivíl no seitor imprtante seluk tan.
Sua Exelénsia Ministru informa mós katak oras ne’e Autoridade RAEOA tutela mós iha MAE tuir dekretu-lei foun ne’ebé aprova iha tinan 2026 no iha kna’ar, kompeténsia hanesan mós ho Autoridade Munisipál sira seluk.
Depoiz de aprezentasaun progresu iha mós komentáriu pozitivu husi reprezentante Nasoens Unidas ne’ebé partisipa iha sorumutu ida-ne’e, liuhusi sira nia kompromisu ne’ebé maka sei kontinua fó asisténsia téknika ba iha autoridade Munisipál no sei kontinua aliña programa sira tuir prioridade ne’ebé maka autoridade munisipál sira prefere atu hetan apoiu husi Nasoens Unidas nia organizasaun ne’ebé rezidente iha Timor-Leste.
Sorumutu ho Ekipa Nasoens Unidas iha Timor-Leste, ne’ebé lidera husi Koordenadora Rezidente ONU, Funmi Balogun, hodi diskute kona-ba reforsa apoiu ONU nian ba ajenda desentralizasaun Timor-Leste nian Sorumutu ne’e reafirma kompromisu konjuntu atu harii munisípiu ne’ebé forte liu, hadi’a servisu públiku, no hakbesik governu ba povu.Nu-entantu, Sorumutu importante ne’e, hetan Konfirmasaun husi parte ONU nia representante sira ne’ebé Partisipa baseia ba karta husi Gabinete S.E. Ministru Tomás do Rosário Cabral kona-ba pedidu sorumutu ho Ekipa Nasoens Unidas hodi bele koalia sobre progresu husi implementasaun polítika desentralizasaun no poder lokal.
Partiisipa iha reuniaun importante ne’e mak parte MAE, Chefi Gabinete- Benigno Humberto da Cruz, DG-DGL-António Augosto Guterres, DG-SMAL-Maria Gorreti Marques Belo, DNPFM-Igidio de Jesus, Asesor internasional, nasional, no parte UNO nian mak, UNRC – Ms. Funmi Balogun, representantes UNRCO – Ms. Laura Lima, UNRCO – Mr. Ahmed Saleem, UN Agencies, UN Women– Ms. Nistha Satyam, UNICEF– Ms. Teija Vallandingham, UNFPA – Ms. Pamela Aime, IOM– Ms. Ayu Hannah, WHO – Dr. Arvind Mathur, UNDP– Ms. Katyna Argueta, UNESCO– Ms. Adelina Tilman, FAO – Mr. Kachulu Mutisungilire, Mr. Inacio Quintão, WFP– Ms. Jaqueline de Groot, HRUA– Ms. Azwa Petra, ILO– Mr. Tendy Gunawan
#Hotu
#Medi@Mae@2026






















